Hesap Planı
Hesap ve cari ayrımı
Hesap planı finansal hareketlerin sınıflandırıldığı şirket kayıtlarıdır. İş Partneri müşteri/tedarikçinin kimliğidir; onun adına yeni bir GL hesabı açılması her işlem için zorunlu değildir. Yevmiye satırında Hesap ve Cari ayrı alanlardır. Açık kalem bu satırın kapatılabilir cari tutarıdır.
Hesap oluşturma
Muhasebe → Hesaplar → Yeni yolunda Kod, Ad, Tür, Rol, varsa Hesap Grubu, Üst Hesap ve Para Birimi bilgilerini girin. Mutabakata Açık, Doğrudan Kayıt Yapılabilir ve Aktif alanlarını kullanımınıza göre kontrol edip Kaydet seçin. Kod aynı şirkette biriciktir; boş kod/ad kabul edilmez.
| Alan | Gerçek kullanım |
|---|---|
| Tür | Varlık, Yükümlülük, Özkaynak, Gelir veya Gider; rapor ve hesap eşlemesi anlamını belirler |
| Rol | Genel, Alacak, Borç, Banka, Kasa, İndirilecek Vergi, Hesaplanan Vergi; operasyonel kullanım koşuludur |
| Üst Hesap | Aynı şirket içindeki hesap hiyerarşisi; kendine veya döngüye bağlanamaz |
| Hesap Grubu | Raporlama gruplaması; üst hesap seçimiyle aynı alan değildir |
| Para Birimi | Seçilirse kayıt satırının işlem para birimiyle uyumlu olmalıdır |
| Doğrudan Kayıt Yapılabilir | Kapalıysa bu hesap doğrudan yevmiye satırına kullanılamaz |
| Aktif | Yeni kayıt ve muhasebeleştirme için kullanılabilirliği belirler |
Hesap grupları
Muhasebe → Hesap Grupları → Yeni yolunda Kod, Grup Adı, varsa Üst Grup, Sıra ve Aktif bilgilerini kaydedin. Grup kodu şirket içinde biriciktir; grup hiyerarşisi kendine veya döngüye bağlanamaz. Hesap formundaki Hesap Grubu ile grubu hesaba atayın. Bu sınıflandırma ayrı bir üst hesap veya doğrudan mali hareket değildir.
Rol ve açık kalem koşulları
Alacak rolü Varlık, Borç rolü Yükümlülük türü ve Mutabakata Açık olmalıdır. Banka, Kasa ve İndirilecek Vergi Varlık; Hesaplanan Vergi Yükümlülük türünü gerektirir. Genel rol tek başına cari açık kalem açmaz; “Mutabakata Açık” kutusunu rastgele Genel hesaba işaretlemek Alacak/Borç rolünün yerine geçmez.
Alacak/Borç hesabında manuel yevmiye kullanırken cari zorunludur. Cari aynı aktif şirkete ait ve kullanılabilir olmalıdır. Üst hesabın varlığı alt hesabı otomatik kayıt yapılamaz hale getirmez; ilgili Doğrudan Kayıt Yapılabilir alanını açıkça kontrol edin.
Değişiklik ve geçmiş
Muhasebeleştirilmiş geçmişi bulunan hesabın para birimi değiştirilemez. Hesabı pasifleştirmek geçmiş mali tutarları silmez; raporlar geçmişi korur. Geçmiş yevmiye detayında pasif ana verinin adı yerine boş gösterge görürseniz bunun kaydın silindiği anlamına geldiğini varsaymayın; hesap hareketi/raporla karşılaştırın.
Türkiye hesap planının her şirkete kendiliğinden kurulduğunu varsaymayın. Yerelleştirme uygulaması ve varsayılan hesap eşlemeleri ayrı hazırlıklardır.
Sonucu kontrol etme
Listede kod, ad, tür/rol ve aktifliği kontrol edin. Manuel yevmiyede kullanılacak hesabın şirket, para birimi ve kayıt iznini doğrulayın. Hesabı değiştirmek eski faturayı yeniden muhasebeleştirmez veya stok miktarını düzeltmez.