Mahsuplaştırma ve Geri Alma
Genel bakış
Mahsuplaştırma, müşteri tahsilatının hangi satış alacağını veya tedarikçi ödemesinin hangi satın alma borcunu hangi tutarla kapattığını kaydeder. Canonical konusu Muhasebe altında olsa da kullanıcı işlemi Finans tahsilat/ödeme detayındaki Mahsuplaştırma bölümünden yürür. Ayrı genel Muhasebe mahsuplaştırma ekranı tarif edilmez. Kavramsal ayrım için Ödeme ve Mahsuplaştırma makalesine bakın.
Başlamadan önce
Tahsilat muhasebeleştirilmiş olmalı; uygun fatura açık kalemi bulunmalıdır. Aynı şirket, İş Partneri, cari hesap ve karşıt tutar yönleri gerekir. Para birimi eşleşmesi de kontrol edilir. Finans'taki ilgili muhasebeleştirme/mahsup yetkisi gerekir; eşit tutarlar tek başına uygunluk sağlamaz.
Tahsilatı açık kalemlere dağıtma
- Muhasebeleştirilmiş tahsilat detayını açın.
- Mahsuplaştırma bölümünde Açık Tutar ve varsa döviz kalanını kontrol edin.
- Mahsuplaşma Tarihi girin.
- Yüklenen uygun açık kalemlerden kapatılacak belgeleri seçip uygulanacak tutarları belirleyin.
- Dağıtılan Toplam ve Kalan Dağıtılacak bilgilerini kontrol edip Mahsuplaştır'a basın.
- Mahsuplaştırma Geçmişi ve her iki taraftaki kalan tutarı doğrulayın.
Temizle formdaki seçimi temizler; kaydedilmiş mahsupu geri almak değildir. Sistem kendiliğinden en eski faturayı seçmez. Karşı kalemin veya tahsilatın açık tutarı aşılamaz.
Kısmi ve tam uygulama
Şirket para birimindeki tutarlar kısmi uygulanabilir. Şirket para birimi TL iken 100.000 TL alacağa 40.000 TL uygulanırsa alacak 60.000 TL kalır. 40.000 TL tahsilatın tamamı kullanıldıysa tahsilatın açık tutarı sıfırdır; fatura hâlâ açık olabilir. Birden fazla uygun açık kaleme dağıtım yapılabilir; kalanları ayrı okuyun.
Durum Uygulanmadı, Kısmi veya Mahsuplaştırıldı olarak gösterilebilir. Bu durum tahsilatın uygulamasıdır; satış siparişinin ticari durumunu değiştirmez.
Dövizli kapatma sınırı
İki taraf aynı yabancı para biriminde olmalıdır; çapraz döviz ve yabancı para ↔ şirket para birimi desteklenmez. Finans tahsilatının döviz kalanının tamamı dağıtılmalıdır. Aynı dövizli karşı fatura kısmi açık kalabilir; hassasiyet nedeniyle mali kalan ile döviz kalanını tutarsız bırakacak uygulamalar reddedilir.
Desteklenen aynı dövizli mahsupta şirket para birimindeki tarihsel taşıma değerleri farklıysa gerçekleşmiş kur farkı kaydı oluşabilir. Güncel kurdan iki belgeyi yeniden fiyatlama yapılmaz. Gerekli kur farkı hesapları ve tarih uygunluğu bulunmalıdır. Bu kılavuz tüm döviz mahsup kombinasyonlarının desteklendiğini söylemez.
Avans niteliğindeki tahsilatı kullanma
Fatura öncesinde alınmış ve açıkta kalan tahsilat daha sonra uygun alacağa uygulanabilir. Uygun faturadaki Avans Uygula yolu da aynı açık tahsilatı kullanır. Şirket para biriminde kısmi uygulama mümkündür; yabancı para tahsilat avansı tamamen tüketilmelidir ve hedef döviz kalanı bunu karşılamalıdır. Genel avans yönetimi bu makalenin kapsamı değildir.
Geri alma ve düzeltme
Kaydedilmiş mahsupu, yalnız seçimi temizleyerek geri alamazsınız. Mevcut kullanıcı akışında tahsilat detayındaki Ters Çevir, tahsilatın mali etkisiyle birlikte o tahsilata ait aktif mahsupları geri alır. Bu işlem paranın fiziksel olarak müşteriye gönderildiği ayrı bir geri ödeme kaydı anlamına gelmez.
Bağımsız genel mahsup iptal düğmesi bu pakette doğrulanmadı. Tahsilatı ters çevirme para kaydını da etkiler; yalnız dağıtımı düzeltmeyle aynı işlem olarak kullanmayın. Aktif banka eşleşmesi veya kilit tarihi gibi engeller varsa işlem tamamlanmayabilir.
Fatura ters kaydı ile tahsilat ters işlemi farklıdır. Faturanın açık kalemi başka işlemde kullanılmışsa fatura ters kaydı engellenebilir. Bkz. Satış Faturaları ve Durum, İptal ve Ters İşlem.
Sonucu kontrol etme
Tahsilat detayındaki açık/uygulanan tutar ve geçmişi; Muhasebe Açık Kalemler raporundaki müşteri alacağıyla karşılaştırın. Faturanın durumu muhasebeleştirilmiş kalırken açık tutarı azalabilir. Banka ekstresi eşleştirmesi bu cari kapatmanın yerine geçmez.
Tedarikçi ödemesini borca dağıtma
Muhasebeleştirilmiş ödeme detayında aynı Mahsuplaştırma adımlarını kullanın. Karşı kalem tedarikçi borcudur; aynı şirket, İş Partneri, borç hesabı, uygun para birimi ve karşıt açık tutar yönleri gerekir. Mahsuplaşma Tarihi, belge seçimi ve uygulanacak tutarları girip Dağıtılan Toplam ile Kalan Dağıtılacak bilgilerini kontrol ederek Mahsuplaştır'ı kullanın.
Şirket para birimi TL iken 100.000 TL borca 40.000 TL uygulanırsa faturanın 60.000 TL borcu kalır; 40.000 TL ödemenin tamamı kullanıldıysa ödemenin açık tutarı sıfırdır. Genel ödeme kendiliğinden fatura seçmez. Faturadan başlatılan Ödeme Kaydet ise kayıt/muhasebeleştirme/mahsup adımlarını birlikte dener; hata halinde mevcut ödeme detayını kontrol edin.
Fatura öncesi açık ödeme uygun faturanın Avans Uygula yoluyla kullanılabilir. Şirket para biriminde kısmi uygulama mümkündür. Aynı yabancı para birimindeki mahsupta ödeme döviz kalanı tamamen tüketilmeli; uygun karşı fatura kısmi kalabilir. Tarihsel şirket para birimi değerleri farklıysa desteklenen işlemde kur farkı oluşabilir; çapraz döviz veya döviz ↔ şirket para birimi mahsup desteklenmez.
Temizle kaydedilmiş mahsupu geri almaz. Ödemenin Ters Çevir işlemi ödeme mali kaydıyla birlikte o ödemeye ait aktif mahsupları geri alır; tek başına mahsup düzeltmesi veya bankadan para geri gelişi değildir. Ayrı genel mahsup iptal kullanıcı yolu doğrulanmadığı için yalnız ilişkiyi geri alma adımı tarif edilmez.
Sonucu ödeme geçmişi/açık tutarı, Tedarikçi Faturasının ödeme durumu ve Muhasebe Açık Kalemler/Cari Ekstre tedarikçi borçlarıyla kontrol edin. Kabul miktarı, ticari sipariş durumu ve borcun kapatılması ayrı sonuçlardır. Süreç için Satın Almadan Ödemeye kılavuzuna bakın.
İlgili konular
Muhasebe bağlantıları
Ödeme/fatura yevmiyesinin ürettiği cari pozisyon için Açık Kalemler, döviz farkı ve hesap ihtiyacı için Gerçekleşmiş Kur Farkları, tarih kilidi için Muhasebeleştirme ve Ters Kayıt rehberlerini kullanın. Bağımsız mahsup geri alma sınırı değişmez.
Banka mutabakatından ayrımı
Banka Mutabakatı ekstre satırı ile mali satırı eşleştirir; bu cari açık kalem mahsupu değildir. Geçici hesaptaki satır için banka hesabına aktarım yevmiyesi oluşması da faturayı kapatmaz. Avansların kullanımı ve kaynak ters kaydı ayrı kontrol edilir; bağımsız genel mahsup geri alma kullanıcı yolu sınırı korunur.
Çek ve senet bağlantıları
Çek/senet tanıması uygun cari karşı açık kalem oluşturur; evrak formunda Kaydet belirli faturayı otomatik kapatmaz. Alınan ilk evrak ödemesine yeni uygulama Portföyde durumuyla sınırlıdır. Cirodan İade yeni borç yaratırken son ciro ödemesi ters kaydı onun mevcut mahsuplarını iptal eder.