Çek ve Senet
Evrak ile nakit hareketini ayırma
Finans → Çek / Senet hem çekleri hem senetleri, Alınan ve Verilen yönlerinde yönetir. Bunlar dört ayrı uygulama değildir: aynı evrak kaydının tür/yönü farklıdır. Müşteriden alınan evrak, şirketin kendi verdiği evrak ve alınan evrakın tedarikçiye cirosu ayrı işlemlerdir.
Çek/senet alma veya verme Kaydet ile evrakı, bağlı muhasebeleşmiş evrak ödemesini ve tanıma yevmiyesini birlikte oluşturur. Genel tahsilat/ödeme formundaki taslak Kaydet ile aynı sonuç değildir. Bu ilk mali kayıt kasa/bankaya para geldiği veya çıktığı anlamına gelmez. Belirli faturanın kapanması için uygun ödeme açık tutarı ayrıca mahsuplaştırılır.
Başlamadan önce
Aktif şirket, şirket temel para birimi, kullanılabilir cari ve muhasebe hesap ayarları gerekir. Güncel çek/senet akışı yalnız şirket temel para birimindedir; form para birimini salt okunur gösterir. Dövizli belge, tahsil gününde kur dönüşümü veya çek/senede özel kur farkı akışı vaat edilmez. Genel döviz mahsup açıklaması Muhasebede farklı kapsamdır.
Görüntüleme Finans görüntüleme erişimi ister. Alma/verme, ciro, bankaya verme, tahsil ve sorun/iade aksiyonları Finans yönetimi + Finans muhasebeleştirme + Muhasebe muhasebeleştirme erişimleri gerektirir. Kaynak ödeme ters kaydı ve verilen evrak İptal Et için Finans ters çevirme erişimi gerekir. Muhasebe bağlantıları Muhasebe görüntüleme erişimine bağlıdır. Her aksiyonun durum/yapılandırma kontrolü ayrıca yapılır.
Evrak aktif şirkete bağlıdır; başka şirketin carisi/hesabı kullanılamaz. Evrak formunda organizasyon Şubesi alanı yoktur; alınan çekin Şube bilgisi çek üzerindeki banka şubesidir.
Liste, portföy ve vade
Çek / Senet listesinde Alınan/Verilen, Çek/Senet ve durum filtrelerini kullanın. Arama evrakın Belge No veya Çek / Senet No bilgisine göre yapılır. Listede Cari, Banka, Düzenleme, Vade, Tutar ve Durum bulunur; sayfalama ile ilgili kaydı açın. “Portföyde”, şirketin elindeki alınan evrak durumudur; ayrı kasa veya fiziksel konum/depo takip sistemi değildir.
Finans Ana Sayfa içindeki Alınan Çek / Senet ve Verilen Çek / Senet kartları durum bazında adet/tutarı; uygun aktif evraklar için Vadesi geçmiş ve Önümüzdeki 7 gün özetini gösterir. Vade dikkati alınanda Portföyde/Tahsilde, verilende Verildi durumlarını kapsar. Ciro edilmiş, tahsil/ödenmiş, iptal ve sorun durumları bu aktif vade toplamına girmez. Vadesiz çek vade toplamına girmez; durum toplamında kalabilir.
Kart bağlantıları genel evrak listesine gider; vade/tarih süzgecinin otomatik uygulanacağını varsaymayın. Liste ayrı “bugün vadeli/vadesi geçen” tarih filtresi sunmaz. Vade, durum aksiyonlarını otomatik çalıştıran hatırlatma/banka talimatı değildir.
Kullanıcı aksiyonlarından yaşam döngüsü
| Durum | Kullanılabilir Aksiyonlar | Sonraki Olası Durumlar |
|---|---|---|
| Alınan — Portföyde | Tahsile Ver, Tahsil Et, Ciro Et, Karşılıksız; uygun ilk ödeme üzerinden Ters Çevir | Tahsilde, Tahsil Edildi, Ciro Edildi, Karşılıksız, İptal Edildi |
| Alınan — Tahsilde | Tahsil Et, Bankadan İade, Karşılıksız | Tahsil Edildi, Portföyde, Karşılıksız |
| Alınan — Ciro Edildi | Cirodan İade; uygun son ciro ödemesi üzerinden Ters Çevir | Portföyde |
| Alınan — Tahsil Edildi / Karşılıksız / İptal Edildi | Mevcut evrakta yeni yaşam döngüsü aksiyonu yok | Son durum |
| Verilen — Verildi | Ödendi, Ödenmedi, İptal Et; ilgili ödeme üzerinden Ters Çevir | Ödendi, Ödenmedi, İptal Edildi |
| Verilen — Ödendi / Ödenmedi / İptal Edildi | Mevcut evrakta yeni yaşam döngüsü aksiyonu yok | Son durum |
Aksiyonlar erişime göre görünür. Cirodan normal iş iadesiyle Portföye dönmüş evrakta kayıtlı ciro ödemesi varsa ilk gelen ödeme ters kaydı ayrıca engellenir. Ciro ve iade ayrımını okuyun; durumun Portföyde olması bütün mali geçmişin iptal olduğu anlamına gelmez.
Mali etki matrisi
| İşlem | Cari Etki | Para Etkisi | Muhasebe Etkisi | Açık Kalem Etkisi |
|---|---|---|---|---|
| Çek/senet alma | Müşteri lehine karşı tutar | Kasa/banka değişmez | Portföy Borç, Alacak hesabı Alacak | Gelen evrak ödemesinin karşı kalemi; belirli fatura ayrı mahsup ister |
| Kendi çek/senedini verme | Tedarikçi borcuna karşı tutar | Kasa/banka değişmez | Borç hesabı Borç, Verilen Çek/Borç Senedi Alacak | Giden evrak ödemesinin karşı kalemi; belirli fatura ayrı mahsup ister |
| Tahsile Ver | Yeni cari etki yok | Banka/kasa değişmez | Portföyden Tahsildeki Evraka; aynı hesap atanmışsa yevmiye yok | Yeni cari kalem yok |
| Ciro Et | Seçilen tedarikçiye karşı tutar; ilk müşteri kaydı korunur | Nakit hareketi yok | Borç hesabı Borç, Portföy Alacak | Yeni giden ciro ödemesi; tedarikçi faturası ayrı mahsup ister |
| Tahsil Et | İlk müşteri kaydına yeni uygulama yapmaz | Banka gelen geçici hesabı artar | Gelen geçici hesap Borç, Portföy/Tahsildeki Evrak Alacak | Yeni cari kalem/ödeme yok |
| Alınan evrak Karşılıksız | Müşteri alacağı yeniden doğar | Banka/kasa hareketi yok | Alacak hesabı Borç, Portföy/Tahsildeki Evrak Alacak | Yeni müşteri alacak kalemi; eski fatura mahsubu silinmez |
| Bankadan İade | Yeni cari etki yok | Banka/kasa değişmez | Tahsildeki Evraktan Portföye; aynı hesapta yevmiye yok | Yeni cari kalem yok |
| Cirodan İade | Son ciro tedarikçisine yeni borç | Nakit hareketi yok | Portföy Borç, Borç hesabı Alacak | Yeni tedarikçi borç kalemi; eski ciro mahsubu korunur |
| Verilen evrak Ödendi | İlk tedarikçi kaydına yeni uygulama yapmaz | Çekte sabit bankanın giden geçici hesabı; senette seçilen kasa/banka çıkışı | Verilen evrak hesabı Borç, para/geçici hesap Alacak | Yeni cari kalem/ödeme yok |
| Verilen evrak Ödenmedi | Tedarikçi borcu yeniden doğar | Banka/kasa değişmez | Verilen evrak hesabı Borç, Borç hesabı Alacak | Yeni tedarikçi borç kalemi; ilk verme/mahsup korunur |
| İlk evrak ödemesi ters kaydı | İlgili ilk mali etki geri alınır | Nakit hareketi yok | Tanıma yevmiyesinin tarihli ters kaydı | Bu ödemenin aktif mahsupları iptal; uygun evrak iptal durumu |
| Ciro ödemesi ters kaydı | Son ciro mali etkisi geri alınır | Nakit hareketi yok | Son ciro yevmiyesinin ters kaydı | Bu ciro ödemesinin mahsupları iptal; evrak Portföyde |
Sonucu izleme ve doğru rehber
Evrak detayında Genel alanında kimlik/durum, Ödemeler bölümünde ilk/ciro ödeme bağlantıları, Geçmiş sekmesinde olay tarihi, ilgili cari/finans hesabı ve varsa yevmiye bağlantısı bulunur. Cari adı kimlik bilgisi olarak gösterilir; her etiket doğrudan cari navigasyon düğmesi değildir. Ödeme detayından Çek / senet kaydına git ile geri dönülebilir.
Alınan Çek ve Senetler alma, tahsile verme ve tahsili; Ciro, İade ve Karşılıksız sorun/düzeltme ayrımını; Verilen Çek ve Senetler şirketin kendi evrakını açıklar. Olayın mali bağlantısı ile Cari Ekstre/Açık Kalem raporlarını birlikte okuyun. Banka aşamasında operasyonel/geçici bakiye ve ekstre eşleştirme ayrımı korunur.